Nawożenie dolistne rzepaku to jeden z kluczowych zabiegów agrotechnicznych przeprowadzanych jesienią. Pozwala dostarczyć łatwo przyswajalne mikro- i makroelementy w momencie intensywnego wzrostu części nadziemnej i podziemnej. W technologii jesiennej wykorzystywane są także produkty, które nie dostarczają składników pokarmowych a pierwiastki korzystne, np. krzem. Dobrze zaplanowany program dokarmiania dolistnego rzepaku ozimego uzupełnia nawożenie przedsiewne i pozwala na zabezpieczenie genetycznego potencjału plonowania.
Spis treści
Bor — niezbędny jesienią
Rzepak ozimy należy do roślin o bardzo dużym zapotrzebowaniu na bor — na 1 tonę nasion wraz z odpowiednią ilością słomy potrzebuje nawet 70 g boru. Zdecydowana większość gleb uprawnych ma niską naturalną zasobność w ten mikroelement, a nawożenie mineralne doglebowe nie podnosi jego zawartości w glebie w sposób znaczący. Dostępność boru ograniczana jest także przez niski odczyn gleby, ponieważ na glebach kwaśnych jest łatwo wymywany. Bor charakteryzuje się brakiem mobilności w roślinie, czyli nie przemieszcza się ze starszych organów do nowych przyrostów. Dlatego też w celu dobrego odżywienia tym mikroelementem niezbędne jest wykonanie kilku zabiegów dokarmiania dolistnego podczas sezonu wegetacyjnego. Jego dostarczanie w uprawie rzepaku ozimego trzeba rozpocząć już jesienią. Zrozumienie fizjologii pobierania tego mikroelementu i specyfiki jego transportu w tkankach to podstawa planowania dawek, co zostało merytorycznie przedstawione w opracowaniu: https://osadkowski.pl/blog-agrotechnika/dokarmianie-dolistne-rzepaku-jesienia.
Ile boru na rzepak jesienią?
Jednorazowa aplikacja nie powinna przekraczać 150–160 g boru na hektar. Termin podstawowy to faza 4- 6 liści właściwych rzepaku (BBCH 14-16). Przy ciepłej jesieni wskazane jest powtórzenie zabiegu w fazie BBCH 18 (8 liści rzepaku).
Jakie są źródła boru?
W rolnictwie w zabiegach nalistnych wykorzystywane są dwie formy chemiczne boru. Jedną z nich jest kwas borowy (np. OSD Bor), który występuje w formie stałej. Jedną z cech tej formy jest zakwaszanie cieczy roboczej, czyli obniżanie pH do optymalnego dla działania środków ochrony roślin. Jest to o tyle ważne, że zwykle nawożenie dolistne wykonywane jest łącznie z ochroną grzybobójczą i insektycydową.
Drugą formą boru jest boroetanoloamina, która z kolei podnosi pH cieczy roboczej, co jest zjawiskiem niekorzystnym i przy braku jej ponownego zakwaszenie może obniżyć skuteczność działania środków ochrony roślin, zwłaszcza z grupy insektycydów.
Makroelementy i siarka w nawożeniu dolistnym rzepaku
Jesienią rzepak powinien wytworzyć 10–12 liści właściwych, co wymaga dobrego odżywienia azotem, fosforem i potasem. Niska temperatura, susza, nieuregulowany odczyn gleby, nadmierne zasolenie mogą ograniczać pobieranie składników przez system korzeniowy. ALFA Makro (1,0 l/ha) dostarcza łatwo przyswajalne N, P i K bezpośrednio do miejsca zapotrzebowania, zanim niedobory składników pokarmowych spowodują zaburzenie procesów fizjologicznych w roślinie.
IonBlue (0,2–0,3 l/ha) zawiera siarkę i miedź w formie bioaktywnych jonów. Mała wielkość cząstek umożliwia szybkie przenikanie przez kutykulę i natychmiastowe włączenie w metabolizm rośliny. Oprócz funkcji nawozowej produkt wpływa korzystnie na zdrowotność roślin — działa fitosanitarnie, więc jest uzupełnieniem programu fungicydowego.
Barrier Si-Ca — wzmocnienie tkanek i zimotrwałość rzepaku
Barrier Si-Ca (1,0 l/ha) to element technologii DSG Osadkowski. Krzem wzmacnia ściany komórkowe i ogranicza wnikanie patogenów, a wapń stabilizuje błony komórkowe i reguluje gospodarkę wodną. Efektem jest lepsze przygotowanie roślin do zimy i szybsza regeneracja rozety przy ruszeniu wiosennej wegetacji. Barrier Si-Ca jest kompatybilny z fungicydami i insektycydami, co umożliwia stosowanie w złożonych mieszaninach opryskowych.
Skuteczność nawożenia dolistnego zależy od tempa wysychania cieczy roboczej. Wysoka temperatura, wiatr i nasłonecznienie skracają czas dostępności składników. Rzepak wytwarza grubą warstwę woskową utrudniającą wnikanie składników cieczy roboczej (mikro i makroelementów, substancji czynnych). Penetrant Inex-A zmniejsza napięcie powierzchniowe, rozluźnia kutykulę i zwiększa powierzchnię styku kropli z liściem.
Kompleksowe odżywienie rzepaku przed nadejściem mrozów
Jesienne dokarmianie dolistne stanowi kluczowy element agrotechniki, gwarantujący dostarczenie potrzebnych substancji w fazie intensywnego rozwoju roślin. Fundamentalne znaczenie ma prawidłowa aplikacja boru, ponieważ uprawa ta wykazuje ogromne zapotrzebowanie na omawiany mikroelement. Program warto rozbudować o preparaty zawierające makroelementy, siarkę, krzem oraz wapń, co skutecznie podnosi zimotrwałość całej plantacji. Zabieg najlepiej wzbogacić profesjonalnym adiuwantem przełamującym barierę woskową liści, zapewniając maksymalną efektywność przygotowanej cieczy roboczej.